Chương 70

Chương 70: Thần Cây Đa Già

# Chương 70: Thần Cây Đa Già

---

Sau khi Huy nhập vào thần Đất trên đỉnh núi cao, những vị thần khác trong vùng bắt đầu hồi phục. Không phải ngay lập tức, mà từ từ, như cây cối sau một mùa đông dài lạnh giá bắt đầu đâm chồi nảy lộc, như dòng sông sau mùa khô bắt đầu có nước chảy trở lại. Mỗi ngày một chút, mỗi tuần một chút, sự sống trở về với những ngôi đền hoang tàn.

Vị thần cuối cùng Huy gặp trong cuộc đời ngắn ngủi của mình — trước khi hắn tan biến vào lòng đất cùng thần Đất — là thần Cây Đa Già.

Đó là vào một buổi chiều muộn, khi những tia nắng cuối ngày nhuộm vàng cả một góc trời. Huy đang trên đường lên núi tìm thần Đất, mệt mỏi rã rời, chân bước không nổi. Hắn dừng chân nghỉ dưới một cây đa cổ thụ sừng sững giữa đồi, thân cây to lớn đến nỗi năm sáu người ôm không xuể. Rễ cây nổi trên mặt đất, ngoằn ngoèo như những con rắn khổng lồ, bám sâu vào lòng đất. Tán lá xum xuê, che mát cả một vùng rộng, gió thổi qua tạo thành âm thanh rì rào như tiếng suối chảy.

Người làng gọi đây là cây đa già. Đã đứng ở đó từ đời này sang đời khác, chứng kiến biết bao thăng trầm của làng quê. Cây đã thấy những đứa trẻ lớn lên thành người già, thấy những cô gái làm dâu, thấy những chàng trai ra trận không về. Cây đã chứng kiến chiến tranh và hòa bình, đói khát và no đủ, khóc và cười.

Huy ngồi dưới gốc cây, dựa lưng vào thân cây sần sùi. Đôi mắt nhắm nghiền, hơi thở mệt nhọc. Hắn không ngủ được, nhưng cũng không còn sức để đi tiếp. Cảm giác như mọi sức lực đã cạn kiệt, như một ngọn đèn sắp hết dầu.

— Ngươi là người giữ lửa, phải không?

Giọng nói đến từ thân cây. Huy giật mình mở mắt. Trên thân cây đa, một khuôn mặt già nua từ từ hiện ra — khuôn mặt nhăn nheo như vỏ cây, với đôi mắt sâu thẳm như lòng đất, và một nụ cười hiền từ như gió mùa hạ.

— Tôi là Huy.

— Ta là thần Cây Đa. Ta đã sống ở đây hơn sáu trăm năm. Từ thời vua Lê Thánh Tông, khi vùng này còn là rừng rậm hoang vu.

— Sáu trăm năm? — Huy không tin vào tai mình.

— Đúng vậy. Cây đa này đã được trồng từ thời ông cha của ông cha của những người già nhất trong làng. Ta đã chứng kiến bao triều đại thay đổi. Từ thời Lê, qua thời Mạc, thời Trịnh Nguyễn phân tranh, đến thời Nguyễn, rồi suốt hai cuộc chiến tranh lớn nhất thế kỷ.

Thần Cây Đa già nhìn Huy với đôi mắt hiền từ, đầy trí tuệ của một người đã sống quá lâu.

— Ngươi đi tìm các thần trong vùng, nhưng ngươi không tìm ta. Tại sao?

— Con xin lỗi, thần ơi. Con không biết có thần ở đây, trong cây đa này. Con tưởng thần chỉ ở trong đền, trong miếu.

— Không, con ạ. Các thần ở khắp mọi nơi. Ở mỗi cây đa, mỗi cây gạo, mỗi cây si, mỗi hòn đá, mỗi dòng sông, mỗi quả đồi — đều có thần. Thần linh không chỉ ngự trong đền, họ sống trong thiên nhiên, trong cỏ cây hoa lá.

— Tại sao người không chết như các thần khác? Các thần con gặp, ai cũng sắp chết hoặc đã chết.

Thần Cây Đa già mỉm cười. Nụ cười ấm áp, như nắng chiều vàng.

— Ta sống nhờ cây. Cây còn, ta còn. Cây đa già này rễ rất sâu, chùm rễ của nó bám vào lòng đất đến cả trăm mét. Mỗi ngày, nó hút dinh dưỡng từ đất, từ nước ngầm, từ ánh sáng mặt trời. Nó không cần người chăm sóc, không cần người tưới tắm. Cho nên dù không ai cúng bái, ta vẫn sống.

— Thần Đất nói rằng các thần không chết, chỉ ngủ. Có thật không?

— Đúng. Các thần không hoàn toàn chết. Họ chỉ ngủ thiếp đi khi không còn ai tưởng nhớ. Một giấc ngủ rất sâu, rất dài, có thể hàng chục năm, hàng trăm năm. Nhưng nếu có người đến thắp nhang — một nén nhang, một lời khấn thành tâm — họ sẽ thức dậy.

— Nhưng con đã thấy thần Sông chết. Con đã thấy thần Mưa tan biến. Họ đã mất.

— Họ chết ở thế giới của ngươi, nhưng họ ngủ ở thế giới của ta. Chỉ cần sông chảy trở lại, họ sẽ thức. Chỉ cần mưa rơi, họ sẽ dậy. Họ không mất đi — họ chỉ chờ đợi.

Huy im lặng suy ngẫm về lời nói của vị thần già. Một hy vọng nhỏ nhen hé mở trong lòng.

— Con phải làm gì để giúp họ thức dậy?

— Ngươi đã làm tất cả những gì có thể rồi. Ngươi đã thắp nhang, đã cầu nguyện, đã hy sinh bản thân. Ngươi đã đến từng ngôi đền, từng miếu thờ, từng nơi thần linh ngự trị. Bây giờ hãy để thời gian làm việc của nó. Hãy để mưa rơi, để dòng sông chảy, để hạt giống nảy mầm.

— Và con? Con sắp phải nhập vào thần Đất. Con sẽ không còn là Huy nữa. Con sẽ mất tất cả.

— Không, con ạ. Ngươi sẽ không mất đi. Ngươi sẽ trở nên lớn hơn. Ngươi sẽ là một phần của đất. Và đất là mẹ của mọi sự sống. Ngươi sẽ ở trong mỗi hạt cát, mỗi dòng sông, mỗi cành cây, mỗi bông hoa. Ngươi sẽ trong hạt mưa rơi, trong tia nắng sớm, trong tiếng chim hót lúc bình minh.

Thần Cây Đa già nhìn Huy, đôi mắt đầy yêu thương, như một người ông nhìn đứa cháu sắp đi xa.

— Đi đi, người giữ lửa của ta. Ta sẽ còn ở đây, đợi chờ. Đợi những người trẻ đến thắp nhang dưới gốc cây. Đợi những đứa trẻ chơi đùa quanh gốc rễ. Đợi mùa xuân trở về sau mùa đông lạnh giá.

— Cảm ơn thần, thần Cây Đa già.

— Cảm ơn ngươi, Huy. Ngươi là người giữ lửa giỏi nhất mà ta từng gặp trong sáu trăm năm qua.

Huy đứng dậy. Hắn nhìn lên tán lá um tùm của cây đa già, nhìn những chiếc lá đang xào xạc trong gió chiều, nhìn những tia nắng cuối cùng xuyên qua kẽ lá chiếu xuống mặt đất.

— Tạm biệt, thần Cây Đa.

— Tạm biệt, Huy. Ta sẽ nhớ ngươi.

Huy bước tiếp, rời khỏi gốc cây đa, tiếp tục lên đường tìm thần Đất. Khuôn mặt trên thân cây từ từ mờ đi, tan vào những đường vân gỗ. Cây đa già lại trở thành một cây đa bình thường.

Nhưng không — nó không còn bình thường nữa. Nó đã nói chuyện với một người giữ lửa, đã truyền cho hắn những lời cuối cùng trước khi hắn ra đi mãi mãi.

---

Sau khi Huy nhập vào thần Đất, năm tháng trôi qua.

Và bây giờ, nhiều năm sau, một người phụ nữ già ngồi dưới gốc cây đa — chính là nơi Huy đã ngồi năm xưa. Bà ta lưng còng, tay chống gậy, mắt nhìn xa xăm về phía chân trời.

Bên cạnh bà, một đứa trẻ tầm bảy tám tuổi đang chơi đùa với những chiếc lá rụng. Nó nhặt những chiếc lá đa hình trái tim, xếp thành hàng trên mặt đất.

— Bà ơi, bà kể con nghe chuyện người giữ lửa đi.

Bà già mỉm cười. Đó là bà Huyền — tóc đã bạc trắng, nhưng mắt vẫn còn tinh anh.

— Hồi đó, có một người thanh niên tên Huy. Hắn được chọn để giữ một ngọn đèn dầu. Không phải đèn thường — mà là ngọn lửa thiêng của làng.

— Ngọn lửa đó để làm gì ạ?

— Để giữ cho các thần linh không chết. Để giữ cho ranh giới giữa người sống và người chết không bị phá vỡ. Để giữ cho làng quê được bình yên.

— Rồi sau đó?

— Rồi hắn đi tìm các vần thần đã mất. Đi qua bao nhiêu làng mạc, bao nhiêu ngôi đền hoang. Cuối cùng hắn hy sinh thân mình để nhập vào thần Đất, để cứu tất cả.

Đứa trẻ im lặng suy nghĩ.

— Bà ơi, người giữ lửa đó có buồn không?

— Có. Hắn buồn vì phải xa mẹ, xa nhà, xa những người thân yêu. Nhưng hắn không hối hận.

— Sao bà biết?

— Vì ta đã theo hắn suốt chặng đường. Trong bóng tối, ta là người theo sau hắn.

Đứa trẻ nhìn bà Huyền, mắt mở to.

— Vậy bà cũng đã sống lâu lắm rồi, đúng không bà?

— Ừ, lâu lắm. Nhưng bà còn sống để kể chuyện cho cháu nghe. Để cháu lớn lên, sẽ kể lại cho con cháu của cháu.

Bà Huyền nhìn lên cây đa già. Gió thổi qua, lá đa xào xạc, như thì thầm một câu chuyện cổ xưa.

Trong lòng đất sâu dưới gốc cây, một mầm xanh đang đâm chồi, vươn lên đón ánh mặt trời.

Sự sống vẫn tiếp diễn.

Ngọn lửa vẫn cháy — trong mỗi nén nhang, trong mỗi lời khấn, trong mỗi trái tim biết yêu thương và hy sinh.

Và Huy, dù không còn trên thế gian, vẫn sống mãi trong lòng đất mẹ, trong những câu chuyện, trong huyền thoại.

***— Hết —***