Chương 71: Miếu Thần Cây Đa
# Chương 71: Miếu Thần Cây Đa
---
Tiếng gà gáy từ xa vọng lại. Không phải gà thật — Huy biết. Làng không còn gà từ lâu. Tiếng đó từ trong ký ức, từ một miền nào đó giữa thức và ngủ.
Huy mở mắt. Đèn dầu cháy bên giường. Ngọn lửa cao hơn tối qua — hắn thắp thêm dầu trước khi ngủ. Nhưng màu sắc đã nhạt. Ngọn lửa vàng cam giờ chỉ còn một vùng trắng đục. Huy nhìn, cố nhớ màu cam. Nhưng cái nhớ cũng phai.
Hắn ra khỏi đền. Trời tờ mờ sáng. Sương phủ mặt đồng. Lúa chưa ai gặt — mùa này không ai ra đồng. Từ ngày khe nứt rộng thêm, người làng tránh xa cánh đồng phía tây.
Huy đứng trước đền, nhìn về phía gốc đa làng.
Cây đa đó — hắn nhớ — từng là chỗ trẻ con chơi đuổi bắt. Hồi nhỏ, Huy hay trèo lên rễ đa, ngồi hàng giờ. Dưới gốc có miếu nhỏ, không ai nhớ xây từ bao giờ. Miếu thờ Thần Cây Đa. Người già trong làng bảo: thần giữ cho cây luôn xanh, cho trẻ con không bị lạc. Nhưng mấy chục năm nay, miếu không ai thắp hương. Cỏ dại mọc kín. Bát hương không còn tro.
Huy quyết định đi.
Hắn mang theo bật lửa, một nắm hương khô, và cái đèn. Đứa trẻ hồn đói đã chờ sẵn ở bìa làng.
"Cậu đi đâu?" — nó hỏi.
"Tìm thần."
Đứa trẻ nhìn Huy, mắt nó tối và sâu. "Thần không còn nữa. Tao thấy hết rồi."
"Mày thấy gì?"
"Không ai cúng. Thần đói. Thần chết dần. Giống tao."
Huy không nói gì. Hắn đi. Đứa trẻ theo sau.
Cây đa ở cuối làng, gần bờ sông cạn. Đường đất đỏ, mùa này nứt nẻ. Hai bên đường, cỏ tranh cao quá đầu người. Huy nhớ con đường này từng rộng, trâu bò đi lại. Giờ hẹp lại, như làng thu nhỏ dần.
Đến nơi, Huy đứng lại.
Cây đa vẫn còn. Nhưng không xanh như hắn nhớ. Lá vàng úa, rụng đầy gốc. Những rễ phụ già cỗi, trơ trụi như xương người. Thân cây nứt dọc, một vết dài từ gốc lên ngọn. Trong vết nứt đó — Huy thấy — một dòng nhựa đặc quánh, màu nâu sẫm. Không phải nhựa cây. Mà thứ gì khác.
Miếu dưới gốc đa gần như sập. Mái ngói đổ, lộ ra gạch vỡ. Cửa miếu không còn cánh. Bên trong tối om. Bát hương nghiêng ngả, nước mưa vào đầy.
Huy quỳ xuống.
Hắn không biết phải làm gì. Chưa ai dạy hắn cúng bái. Nhưng hắn nhớ ông Trung từng nói: "Mày còn lửa. Lửa của người sống. Thần cần lửa đó."
Huy lấy hương, châm lửa. Tay hắn run. Ngọn lửa nhỏ cháy trên đầu que hương. Khói tỏa ra, trắng, thơm mùi trầm.
Đứa trẻ đứng ngoài, không vào. Nó nhìn Huy, nhìn khói, nhìn cây đa.
"Cậu có thấy không?" — nó hỏi.
"Thấy gì?"
"Cây đa... nó động."
Huy nhìn kỹ. Lá cây rung lên, dù không có gió. Từ trong thân cây, một tiếng thở dài vọng ra. Không phải tiếng người. Như tiếng gió rít qua kẽ đá, như tiếng nước rỉ dưới lòng đất.
Huy đặt ba que hương vào bát. Hắn lấy tay gạt nước mưa ra, lau bát hương bằng vạt áo. Tro cũ hòa với nước thành bùn. Hắn không có tro mới, nhưng hắn có lửa.
"Con là Huy," — hắn nói, không biết nói với ai — "Con ở làng này. Con xin thắp hương cho thần."
Im lặng.
Rồi cây đa rung lên lần nữa. Lá rụng nhiều hơn. Một chiếc lá rơi xuống bát hương, nằm giữa ba que hương đang cháy.
Đứa trẻ lùi lại. Nó thì thầm: "Nó nghe thấy cậu."
Huy ngồi yên. Hắn không biết thần cây đa có còn ở đó không. Nhưng hắn thấy một cái gì đó thay đổi. Không khí quanh miếu, thoáng chốc, ấm hơn. Như có người vừa thức dậy sau giấc ngủ dài.
Hắn ngồi đó đến khi hương cháy hết. Ba que hương tàn, tro rơi xuống bát. Lần đầu tiên sau bao năm, bát hương có tro.
"Cậu làm gì vậy?" — đứa trẻ hỏi.
"Giữ lửa."
"Giữ lửa bằng cái gì?"
Huy nhìn đứa trẻ. "Bằng cách thắp lên." Hắn ngừng. "Kể cả khi không ai nhìn thấy. Kể cả khi không ai tin."
Đứa trẻ cúi xuống, nhặt một chiếc lá đa. Nó đặt lá lên bát hương. "Tao cũng thắp."
Huy nhìn nó. Trong bóng tối của miếu, khuôn mặt đứa trẻ mờ ảo. Nhưng mắt nó — mắt nó sáng. Lần đầu tiên Huy thấy mắt nó sáng.
"Tao chết năm 1945," — đứa trẻ nói — "Chết đói. Mẹ tao chôn tao dưới gốc đa này. Nhưng không có quan tài. Không có vải liệm. Chỉ có một manh chiếu rách."
Huy im lặng.
"Tao ở dưới gốc đa mấy chục năm. Nghe người làng nói chuyện. Thấy đám cưới, đám tang. Rồi không còn ai đến. Cây đa bị lãng quên. Tao cũng bị lãng quên."
Nó cúi xuống, úp bàn tay lên đất dưới gốc cây.
"Mẹ tao nói — 'Con ngủ đi, mai đói thì dậy ăn cháo.' Nhưng cháo không bao giờ có. Tao đợi. Đợi mãi. Đến khi không còn biết mình đang đợi gì."
Huy nhìn đứa trẻ. Tay hắn đặt lên vai nó. Xương xẩu, lạnh. Nhưng không phải lạnh của ma. Lạnh của một đứa trẻ không ai ôm.
"Tao sẽ thắp hương cho mày," — Huy nói.
Đứa trẻ ngước lên. Mắt nó ướt. "Thật?"
"Thật."
Huy lấy thêm hương, châm lửa, cắm xuống gốc đa. "Cho đứa trẻ chết năm 1945. Cho mẹ nó. Cho tất cả những người bị lãng quên."
Khói hương bay lên, không vào không trung. Nó cuộn xuống đất, như tìm đường xuống lòng đất. Như xuống nơi mà những hồn ma đang đợi.
Cây đa già, dưới nắng sớm, rùng mình. Một chiếc lá xanh mọc ra từ một cành khô. Lá nhỏ, non, mỏng manh. Nhưng xanh.
Đứa trẻ nhìn lá. Nó cười. Nụ cười đầu tiên từ 1945.
"Cậu có muốn gặp thần cây đa không?" — nó hỏi.
"Có."
"Thần yếu lắm. Gần tàn. Nhưng thần còn. Thần ở trong gốc cây. Ở dưới đất. Ở trong rễ."
Huy nhìn gốc đa. Hắn đặt tay lên vỏ cây. Thô ráp. Ấm. Một nhịp đập chậm rãi dưới lòng bàn tay. Như tim người — nhưng chậm hơn, sâu hơn.
"Cảm ơn," — hắn nói.
Từ trong đất, một tiếng động vọng lên. Như tiếng cười khàn khàn của người già. Rồi im.
Huy ngồi dưới gốc đa đến chiều. Hương hết, hắn thắp tiếp. Ba lần. Mỗi lần ba que. Khi mặt trời xuống, hắn đứng dậy, chân tê cứng.
"Cậu tìm được thần chưa?" — đứa trẻ hỏi.
"Chưa," — Huy đáp — "Nhưng thần biết tao đến."
Hắn nhìn lại miếu. Trong chiều tà, bát hương có tro. Cây đa có một lá xanh. Một sự sống nhỏ nhen, mong manh. Nhưng thật.
Trên đường về, Huy thấy tay mình lạnh hơn. Hắn nhìn xuống — ngón tay hơi xanh. Dương khí hao thêm.
Hắn biết. Mỗi lần thắp hương, mỗi lần tiếp xúc, hắn mất một phần của mình. Nhưng hắn cũng được một phần — phần của những gì đã mất.
Đêm đó, Huy nằm trong đền. Đèn dầu cháy. Bên ngoài, gió thổi qua cây đa già. Lá mới xào xạc. Lần đầu tiên sau nhiều năm, cây đa làng Huy có tiếng nói.
Huy nhắm mắt. Hắn mơ thấy một ông già ngồi dưới gốc đa, tay cầm bát hương, mỉm cười.
"Cảm ơn con," — ông già nói — "Ta sắp tàn. Nhưng nhờ con, ta sống thêm một ngày."
Huy muốn hỏi nhiều điều. Nhưng ông già đã tan vào gốc cây. Chỉ còn bát hương trên tay Huy.
Hắn thức dậy, tay không cầm gì. Nhưng trong lòng — một sự ấm áp lạ. Như vừa gặp lại người thân sau nhiều năm.
"Thần cây đa còn," — Huy nói với chính mình.
Và hắn biết, cuộc hành trình chỉ mới bắt đầu.
Bạn thấy chương này thế nào?